Dünyadan süzülen her şey, her güzellik, anlamı olan her ne varsa, sanatçının filtresinden geçmeye hazırdır. Sanatçıdan yansırken şekil değiştiren tüm o varlıklar bütünüdür sanat. Yani dünyaya ait olan, saf kalabilen ne varsa sanatın bir parçasıdır, sanatı oluşturan özün ta kendisidir. Sandığımızın aksine şekil değiştirip yaratıldıkça değil, saf kalabildikçe sanattır ürün. En çok dünyaya benzeyen, en büyük olandır sanat. Bildiğimiz üzere sanatı oluşturan, şekil veren, sunan kişiye sanatçı denir. Özeldir, farklıdır ve elbette yaratandır sanatçı. Öyle midir peki? Bence sanat hayal ettiğimizden daha büyüktür. Öyle büyüktür ki; onu anlamlandırmak için sanatçı olmak yetmez, nasıl bu yola girildiğinin ve üretimin özünün de anlaşılması gerekir.
Gereği yoktur sanatın. İnsansı bir anlamı, maddi bir karşılığı yoktur. Hatta kanımca nesnel bir ihtiyaç da yoktur sanata dair. Tek vasfı bizi insan göstermek, biri yapmaktır. Gördüklerimizin, konuştuklarımızın ve hissettiklerimizin taşmasıdır. Dünyanın bize karışması, bizi şekillendirmesidir adeta. Sanki biz uğraşmadan varmış da, biz şahitlik ediyormuşuz gibi. Yoldan geçerken kapılıp rüzgârına, nefesine karışmışız, bizi bünyesine kabul eden bir büyük ruhmuş gibidir. Karşılıksız yapıldığı için müthiştir. Bir anlam üzerine değil, bir içgüdüyle var edildiği için erişilemezdir. Ve yalnızca cüret edebilenlerin işidir. Nadidedir, biriciktir. Okunmak için, duyulmak için, görülmek için üretilmez sanat. Sırf var olabildiği için vardır. Sanat var olduğu için de sanatçı vardır. Bir maden gibi bulup çıkaramazsınız onu. Her yerdedir. Her şeye aittir. Her güzelliğin tenine yamalı ve görebildiğinin de ötesindedir. Taşıyabildiğin kadar büyür, anlayabildiğin kadar sanatçı olursun. Anlatmanınsa bir kıymeti yoktur.
İnsan ya sanata aşinadır ya da diğer her şeye uyumlu bir kimse. Bu nedenle sanatı bahşedilmiş ya da kazanılmış bir olgu olarak göremiyorum. Sanatçı yetenekli doğan ya da yeteneğini geliştiren yetkin kişiden çok, sanatı en çok anlayabilen, benimseyebilen olmalıdır. Bunun ön koşulu da sanatçının sanatı yaratamadığını, şekillendiremediğini, sadece fazlalıklarından arındırılmış bir öz bırakabildiğini bilmesi ile başlar. Sanatçı değildir özne, sanattır sanatçıyı yaratan. Sebepsizce ve biricik olan sanat var olduğu için sanatçı da vardır. Sırf onu görebildiği için sanatçıdır. Anlayabildiği kadar yetkindir kişi, sanatı özüne en yakın biçimde bırakabildiği kadar başarılıdır. Saflık ve güzelliğin müthiş paralelliğinden bahsediyorum aslında. Tüm o gerçek şeyler en dokunulmamış haliyle sunulmalı insanlığa. Böylece insanlık gelişmeli, büyümeli… Güzel olana erişmek için, dokunmamayı öğrenmeli.
Doğa kendi içinde birçok anlam ve durum barındırır. Doğaya yakın olabilen, onun içine girebilen, en azından kıyısından köşesinden ona bakabilen herkes ve her şey, içinde doğadan bir parça arayışına çıkabilir. Hayatınızda bir kez olsun bir resme baktıysanız, bir melodiye kulak verdiyseniz ya da bir parça metin okuduysanız hissedebilirsiniz ki, sanat denilen şey sizin içinizde bir tohum salmaktadır. Onu uyandırmak isterseniz yüzünüzü dağlara çevirin, denize ve yeşillere… Çünkü özgür olmanın ilk şartı zincirleri kırmayı denemektir. Bırakın saflık ve güzellik zincirleri kırsın. Sanatın sizi şekillendirmesine izin verdikçe, hafiflediğinizi anlayacaksınız. Bir çeşit şifa olup, sonsuz bir kaynaktan besleyecek sizi. Onu görmek için yürüyecek, konuştuğunuz kelimeleri azaltıp doğayı daha çok dinleyeceksiniz. Bazen insanların sözlerinde, bazen bir kitabın sayfasında, bazen bir şarkının ilk anında ve nice alakasız yerde aklınıza o kaynağa ulaşmak fikri gelecek. Hırsla değil de teslimiyetle ve özlemle sanata sarılacaksınız. Ne siz önemli olacaksınız o anda ne de yaratmak isteğinizin kendisi. Elde kalan tek şey kusursuz bir öz olacak. Tek bir kelimede kendinizi kaybedecek, kimseye anlatmadığınız bir hikâyede kaybolacaksınız. Kendi dünyanız yaratıldıkça, elinizden gelenin susup hissetmek olduğunu anlayacaksınız. Ve böylece türümüzün yeni bir üyesi doğacak, sanat sanatçıyı yaratacak.
Belki öze aşk da denebilir. Karşılıksız ve nedensizce var olabildiği için, bizi daha güzel insanlar yaptığı için, umut olduğu ve yüzleri güldürdüğü için sanat aşkın bir yansımasıdır. Özelliği, saflığı, duygudan duyguya dalgalanmasıyla ruhları şekillendiren bir yüce ruhtur sanat. Öyle geliyor ki sanat soyut bir şey de değildir. Kafamızı çevirdiğimiz her yerde ve anlamı olan her şeydedir. Ondandır sanatçının ilhamını dünyanın bir ucunda bulması, ondandır elbet, geceleri uyutmayan şiir sevdası ve ondandır şüphesiz, bir çocuğun bir kitapta ağlaması…