Sorgulama ve çıkarımların askıya alındığı, düşünce özgürlüğünün ”düşünce özgürlüğü savunucuları” tarafından dahi bir dayatma ile inşa edilmeye çalışıldığı şu dönemde, ideolojiler konuşulmuyor. İdeolojilerin gerektirdiği söylem ve eylemler yok sayılarak, düşünceler manipüle edilmeye, geniş kitlelere hitap edenler tarafından dahi aktif bir şekilde yer bulmaya başlamış durumda.
Güç Yarışı
”Eğer hoşlanmadığımız insanlar için ifade özgürlüğüne inanmıyorsak, aslında hiçbir şekilde buna inanmıyoruz ” diyor Noam Chomsky. Toplumda ”önemli” olarak yer etmeye başlamış bir dönemden geçiyoruz, bir seçim sürecindeyiz. Bu süreç, sıradan bir seçim eylemi olmaktan oldukça uzak ”ciddi” bir toplumsal sorun haline de gelmiş durumda. Bunun ciddi bir mesele olarak toplumda yer bulması aslında ”sorunu” algılayabilmek adına önem taşıyor. Sistematik bir bozulma söz konusu. Bireylerin kendini ifade etme biçimine baktığımızda, toplumda yaygınlaşan öteki söyleminin yol açtığı ayrışmanın, bir nefret dili gelişmesini sağladığı çok net gözüküyor. Önceleri farklı ideolojilere göre, sadece siyasi olarak ayrılan bireyler, şimdi birbirleri ile hayatın akışı içerisinde pek çok alanda ayrışmaya başlamış ve birbiri üzerinde güç mücadelesine girişmiş durumda. Toplumun entelektüel kesimlerinde dahi bu nefret dilini net bir şekilde görmemiz mümkün hale geldiyse ve üslupsuzluk normalleştirilmeye başlandıysa artık bu durum sadece bir seçim eylemi değildir. ”Güç” elde etmek için var olan mücadele, yönetim mekanizmalarındaki kitlesel hareketlilikten tek tek bireylerin ”güç yarışı” haline ne yazık ki gelmiş durumdadır.

Fanatizm
Sorun nedir? Soruna yol açan nedir? Bu sorun analiz edilmeden, toplumsal yaşamda anlam, gösterge ve değerlerin üretim süreci olarak bir anlayış inşasına başlandığı gözüküyor. Argümansız ve çok sığ bir politika ile izlenen bu yaklaşımlar, gelişmiş ülkeler tarafından antidemokrat yaklaşımlar olarak kabul edilmekle birlikte otokrasinin de temelini oluşturmaktadır. Toplumun büyük bir baskı altında kalmasına yol açan bu zihniyet, bireyin elinden ”düşünceyi” alarak spesifik algı çalışmaları ile bireyleri sürüncemede bırakan yaklaşımlar sergilemektedir. Netlikten uzak bu yaklaşım, sözde optimal olanı var etmeye; hakikati haline getirmeye çalıştığını iddia ederken, çelişkiler yumağı haline getirdikleri ideolojisinden de her gün biraz daha uzaklaşan bir politika seyri gerçekleştirmektedir. Bu sorunun temeline indiğimizde karşımıza çıkacak olan en önemli olgu, ”fanatizmdir”.

”Fanatizm”, toplum için ciddi bir problemdir ve bunu her disiplinde de görmek mümkündür. Herhangi bir şeye ”fanatik” olan birey, bütün sorgu mekanizmalarını devre dışı bırakarak sadece ”ilgi duyduğuna” yönelim sağlar. Onun için nedeni, oluşumun kendisidir. Oluşumun kimliği, süreci, nasılı, geldiği nokta; yaptırımları ve sonuçları hiçbir şekilde düşünülmez. Saf bir bağlılık halidir bu. Bu fanatizm, sorunun kendisidir ve bunu fark edebilen yaklaşımlar da ancak fanatizmden uzak durarak objektif bir perspektifte durduklarında, sorunun çözümünü görebilirler. Gücü elinde tutan ve güce ulaşmaya çalışan kitleler olarak ayırmaksızın ”sorgusuz bir bağlılığın getirdiği; fanatizm” iki taraf içinde eşit ölçüde hatalıdır. Maalesef gelinen nokta, bireylerin birbiri üzerindeki tahakküm telaşı ile argümansız, içi boşaltılmış dezenformasyonlara yol açmaktadır. Bu sorun şu an maalesef toplumun her kesimine sirayet etmiş durumdadır. Sorun olan fanatizmden, yine fanatizm aracılığı ile kurtulma eylemi, düşünmeyen ve sorgulamayan bir toplum inşasını da beraberinde getirmektedir.
Seçim eylemi, bireyin mutlak iradesine bırakılmış özgür bir haktır. Demokrasinin referans alındığı ülkelerde de çok seslilik olması gereken temel meseledir. Çok sesli davranış artıkça ötekileştirilenin sesi duyulur. Bugün dünyanın en önemli sorunlarından biri olan ”iklim değişikliği” meselesine, farklı bir perspektif getirecek olan da yine çok sesliliktir. İfade hakkını bir ”yıkım mücadelesi” haline getirmeye çalışan, sözde demokratik düşünceyi savunduğunu iddia eden bazı kimseler, bu çok sesliliğe karşı olarak ”yıkmak istedikleri düşünceleri” aynı baskıcı tavır ile aslında kendileri savunmaktadırlar. Muhalif en basit hali ile ”bir görüşe karşı olandır”. Bir görüşe karşı iseniz haliyle farklı bir görüşünüz olmak zorundadır. Ancak bugünün siyasetinin geldiği nokta, ideolojisinden uzak, söylem ve eylemlerle inşa edilmiş belirsiz bir yolculuktur. Sorunun temelinde yatan problemleri analiz etmeden, kendi menfaatlerini, çoğunluğun menfaatinden üstün gören her yaklaşım, ben merkezci politikaları ile ”çoğunluğu düşündüğünü” ifade ederek sadece kendi menfaatlerini düşünmektedir.

Bilimsel düşünce ve bilgiye ulaşmanın bu kadar rahat olduğu bir çağda, holistik bir anlayış hakim olması gerekirken, felsefesiz söylemler aynı biçimlerde tekrar tekrar bir döngü halinde sunulmaktadır. Anlaşılması gereken temel mesele; sorun ve çözümün dışında, sürecin nasıl inşa edildiği olacaktır. Bu süreçte ancak okuyan, düşünen, sorgulayan, öğrenen ve pratiklerine bunu yansıtan bir toplum inşa edilerek, kitlesel bir dönüşüm ile gerçekleşebilir. Bu bir uyanış halidir, bir süreçtir ama belirli davranış edimleri olmadan da öğrenilmesi mümkün değildir. Değişim ve dönüşümün gerçekleşebilmesi ancak her bireyin var olan sistemleri ayırt edebilmesi, siyasi kavramların hayatın akışı içerisinde oluşacak somut gerçekliklerini görebilmesi, doğru ile yanlışın ayırt edilmesinde, farklılıklarımıza saygı duyarak; düşünen bir toplumun inşası ile mümkün kılınabilir. Bunun da en önemli aracı nitelikli eğitimin çoğaltılabilmesi ile mümkün olacağıdır.
Düşünme ve Hakikat
Gücü elinde tutan bireyin kendisidir, bir güç yarışına girmek zorunda olmadan bu güç zaten kendisine bir ”seçim” aracılığı ile verilmiştir. Kendi gücünün farkında olmayan bireyi, ”ikna” edecek olan da ideolojinin kendisidir. Bir ideoloji etrafında birleşen siyasi figürlerin ideolojisi iyi temellenmemişse birey; gerçek ve yanlış arasındaki ayrımı göremiyorsa, fanatizm sorunu temellenmişse, bunu göstermek için oluşturulan yönetim sistemleri, optimal olana yönelerek ”hakikati gösteren” olmalıdır. Bu samimiyette bir yaklaşım beklemekte baskıcı rejimler altında sıkışmış toplumların temel hakkıdır. Ancak bütün bu dinamikler yok sayılarak yine bazı siyasi figürler aracılığı ile ”muallakta” bir yolculuk başlatılmıştır. ”Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar” gibi gerçekleşen hadisede, bir takım çıkar peşinde koşan kesimler, bütün gerçekliği ve öngörüleri yok sayarak aynı yaklaşımlardan farklı sonuçlar almaya bir şekilde karar kılmıştır. Yanlış stratejiler ile birleşen bu sözde bütünlük hali, toplumun dilini iyi okuması gerekirken ”fanatizm” sorunsalını göz ardı ederek bir söylem dili geliştirmişlerdir. Spesifik bir ideolojiyi destekleyen kitlelerin dahi bu noktada eleştirel bakış açısı ile objektif çıkarımlar yapabilmeleri, dönüşüm için de asıl gerekendir.

Gelinen bu noktada farklı ideolojik görüşleri olup, yöntem olarak fanatizmi benimseyen bazı kitleleri, eksikleri ve hataları ile birlikte bir kenara bıraktığımızda, görünen en önemli gerçeklik, toplumdaki ayrışmış yapıdır. Tam da bu noktada siyasette bütünleştirici bir dile ekstra ihtiyaç vardır. Ancak yine bu bütünleştirici yapı da, sonuç öngörülerini iyi analiz ederek belirli ilkeler etrafında bütünsellik sağlanması ile oluşabilir. Genç, dinamik, bütüncül, bilimsel ve sanatsal perspektifte durabilen, akademik gelişime ve adalete önem veren yaklaşımların çoğalması, toplumun her kesimine eşit mesafede yaklaşılabilmesi gereken günümüz dünyasında, yaratıcı üretkenliğe bu sebeplerle ekstra ihtiyaç vardır.
Sürdürülebilir Dünya

Sürdürülebilir bir dünyanın hedeflendiği, iklim değişikliği sorununun net anlaşıldığı, cinsiyet eşitliğinin vurgulandığı, her türlü şiddetin ve istismarın önüne geçilmeye çalışıldığı, farklılıkların bir tehdit unsuru olarak görülmediği, laikliğin yerler altına alınmadığı, eşit yurttaşlığın yüksek sesle dile getirildiği, ekonomik dengelerin çıkarlar doğrultusunda şekillenmediği, sanatın ve sanatçının bir lüks değil ihtiyaç olduğunun anlaşıldığı, toplumun her alanında özgürlüklerin savunulduğu, dogmaların değil bilimsel metotların referans alındığı, nitelikli eğitimin birincil önem arz ettiği ( kitap okuma oranları…), her türlü sektörde sinemacısından esnafına ”kimi tanıdığınızın değil neyi yapabileceğinizin önem kazandığı”, sansürün istisnalar hariç gereksiz olarak uygulanmadığı, tüm basının özgür olduğu bu liste uzar gider… Buna ulaşabilmek için ne gerekiyor? Ne gerekmediğini iyi biliyorum ”fanatizm” gerekmiyor arkadaşım, şu an buna ihtiyacımız yok. İdeolojilerin ne olduğunu ve kim için olduğunu iyi tespit etmeli, eleştirel yaklaşımı mantığın bir gereği olarak görmeliyiz. Ve sanırım böylece dünyanın iyi bir topluluğu haline gelebiliriz. Sen ben değil mesele, mesele bütünün parçası olduğumuzun farkına varabilmekte ve şu dünyadaki tüm kötülüklere romantik bir perspektiften bakıp, nefret dilini yok sayarak, iyiliğin bulaşıcı olabilmesini sağlayarak ulaşabiliriz. Saygısız ve sevgisiz söylemlerden uzak durulması, iyi olanın ve çok sesliliğin yayılması dileği ile…
Günümüzü çok iyi anlatan. Ve ne yazık ki hepsi doğru.
aradığım site