Sinema akımları nelerdir ?

Sinema akımları nelerdir? sorusuna geçmeden önce, sinemanın tarihsel gelişimine kısa bir giriş yapalım. Başlangıçta teknolojik bir yenilik olarak ortaya çıkan sinema, zamanla kitlesel bir eğlence ve iletişim aracına dönüşmüştür. Hareketli görüntüleri bir izleyici kitlesine sunan ilk kişiler, 1895 yılında Paris’te Lumière Kardeşler olmuştur. Kendi icat ettikleri ve hem kayıt yapabilen hem de görüntüleri yansıtabilen bir aygıt olan Cinématographe ile sinema tarihinin temelleri atılmıştır. Bu yazının devamında, sinema tarihine damga vurmuş akımlar tek tek ele alınmış ve her biri hakkında detaylı bilgiler sunulmuştur. Ayrıca, her akımı daha yakından tanımanızı sağlayacak önemli film örneklerine de yer verilmiştir. Bu filmleri izlemenizi kesinlikle tavsiye ederiz.

Alman dışavurumculuk

Birinci Dünya Savaşı sırasında yabancı filmlerin Almanya’ya girişi engellenmiştir. Bu durum, dolaylı olarak Alman film endüstrisinin gelişmesine zemin hazırlamıştır. Savaşın yarattığı ekonomik sıkıntılar ve toplumsal karamsarlık ortamında, insanlar sinemayı bir kaçış alanı olarak görmeye başlamıştır. Dönemin teknik koşullarına bağlı olarak filmler siyah-beyaz çekilmiş, sahnelerde ise sarı renk tonlamaları kullanılarak izleyicide farklı duygusal etkiler yaratılmaya çalışılmıştır. Dekor tasarımları, abartılı oyunculuk ifadeleri ve ışık-gölge kullanımındaki yaratıcı tercihler, bu filmlere sürrealist bir atmosfer kazandırmıştır. 1927 yılında gösterime giren ve Fritz Lang tarafından yönetilen Metropolis, Alman dışavurumculuğunun en önemli ve etkileyici örneklerinden biri olarak kabul edilir.

Fransız Yeni Dalga

Sinema tarihinin en önemli akımlarından biri olan Fransız Yeni Dalga (La Nouvelle Vague), 1950’lerin sonlarına doğru ortaya çıkmıştır. Akımın kökeni, dönemin geleneksel ve tekdüze film anlayışına karşı çıkan, Cahiers du cinéma dergisinde yazılar kaleme alan genç film eleştirmenlerine dayanmaktadır. Bu eleştirmenlerin, sinema anlayışına yönelik ortak kaygılar etrafında birleşerek yönetmenliğe adım atmalarıyla birlikte, akım kolektif bir başkaldırıya dönüşmüştür. Fransız Yeni Dalga, sadece estetik değil, aynı zamanda ideolojik bir duruşu da temsil eder. Düşük bütçelerle çekilen, geleneksel anlatı yapılarını yıkan, yabancılaştırma teknikleri ve “jump cut” gibi kural dışı kurgu yöntemleriyle öne çıkan bu filmler, dünya sinemasını derinden etkilemiştir. Aynı zamanda akımın önemli temalarından biri de toplumsal yozlaşmadır; bireyin sistemle olan çatışması ve kimlik bunalımı sıkça işlenmiştir. Kendi içinde farklı yaklaşımlara sahip alt kollara ayrılsa da, Fransız Yeni Dalga bütüncül olarak özgünlüğü, yaratıcılığı ve sinemanın bir düşünce biçimi olabileceğini savunmuştur.

Önemli Yönetmenler:

Francois Truffaut
Jean-Luc Godard
Eric Rohmer
Claude Chabrol
Jacques Rivette

Öncü Filmler :

Agnes Varda -La Pointe Courte
Roger Vadim – Ve Tanrı Kadını Yarattı
Jean-Pierre Melville-Denizin Sessizliği
Louis Malle – Aşıklar

Önemli Filmler:

François Truffaut – 400 Darbe,Piyanisti vurun
Agnes Varda – Cleo Beşten Yediye
Alain Resnais – Hiroşima Sevgilim
Jean-Luc Godard – Serseri aşıklar, Çete,Alphaville , Hayatını Yaşamak: On İki Tablodan Oluşan Bir Film, Kadın Kadındır
Eric Rohmer – Koleksiyoncu Kadın
Jacques Rivette – celine and julie go boating

Yeni Hollywood

1960 yıllarda Amerika’da radikal değişimler yaşanmaktaydı.Öyle ki Bonnie ve Clyde gibi yapımlar ile etkisini göstermeye başlayan bu akım, genç yapımcı ve yönetmenlerin yaratıcılığı sonucunda başarıya ulaşmıştır. Üstelik Hollywood filmlerinin aynı kalıp ve tarzları hakim değildi, yabancı filmlerin etkileri gözükmekteydi. Estetik kaygı güdülmeksizin yapılan yapımlar cesur ve etkiliydi.Hollywood için dönüm noktası taşıyan bu filmlerde seks, uyuşturucu, şiddet gibi kavramlara yer verilmiştir.Aynı zamanda kopuk karakterler, yollar önem taşımaktaydı.

Önemli Yönetmenler:

Martin Scorsese
Terrence Malick
Francis Ford Coppola
Arthur Penn
Mike Nichols

Önemli Filmler:

Taksi Şoförü
-Martin Scorsese
Köpeklerin Günü-Sidney Lumet
Özgürlüğün Bedeli
-Dennis Hopper
Mezun -Mike Nichols
Bonnie and Clyde-Arthur Penn
Çinli Bir Bahisçinin Ölümü-John Cassavetes
Konuşma -Francis Ford Coppola

İtalyan Yeni gerçekçiliği

İkinci Dünya Savaşı’nın getirmiş olduğu yıkım ve kaosa karşı bir duruş, yeni bir tavır ve anlayışla sinema dünyasını etkileyen İtalyan Yeni Gerçekçiliği, odak noktasına ”gerçeği” yerleştiren filmler yapmıştır.Sonuç olarak gerçek mekanlarda çekilmiş, gerçekçi hikayeler gerçeğe en yakın oyunculuklarla oluşturulmuştur. Ayrıca yönetmenler toplumu saran adaletsizlikler üzerine de eğilmişlerdir.

Önemli Yönetmenler:

Federico Fellini
Roberto Rossellini
Vittorio De Sica
Luchino Visconti

Önemli Filmler:

Yer Sarsılıyor-Luchino Visconti
Umberto D-Vittorio De Sica
Roma, Açık Şehir-Roberto Rossellini
Bisiklet Hırsızları Vittorio De Sica
Hemşehri-Roberto Rossellini Almanya,
Sıfır Yılı-Roberto Rossellini

Sinema akımları nelerdir?

Cinéma Du Look 

1980’li yıllara gelindiğinde tam anlamı ile farklı iletişim biçimleri, video oyunları, moda ve reklamların oldukça popüler olarak hayatımıza yerleştiğini görüyoruz.Fransa’nın film endüstrisini canlandırmak için harekete geçen üç genç yönetmenin, yaratıcı çalışmaları sonucunda ortaya çıkan Cinema Du look akımı anlatı yerine etkileyici görsel stilleri odak noktasına yerleştirip renk kullanımı ile bütünleştirmiştir. Kısacası görsellerde popüler kültür ile dramatik figürleri iç içe geçirerek etkileyici kareler oluşturulmuştur.

Önemli Yönetmenler:

Jean-Jacques Beineix
Luc Besson
Leos Carax

Önemli filmler:

Betty Blue -Jean-Jacques Beineix
Les Amants du Pont-Neuf-Leos Carax
Leon: The Professional-Luc Besson
La Femme Nikta-Luc Besson

Dogma 95

Film sanatının minimal olgusuna geri dönmeyi esas alan Danimarka film hareketi olarak nitelendirilen Dogme 95, Lars von Trier ve Thomas Vinterberg tarafından popüler kültüre kazandırılmıştır.Ana akım işlerden uzak durulması görüşü ile hareket eden yönetmenler katı kurallara bağlı olmuşlardır.Dünya çapında yayılım sağlayan akım ”Wow of Chastity” yani erdem, iffet ya da bekaret yemini olarak ifade edilen kurallarla çevriliydi.

Önemli Filmler:

Festen-Thomas Vinterberg
The Idiots-Lars von Trier
The King is Alive- Kristian levring

Hong Kong İkinci Yeni Dalgası

Çin’in güneydoğu kıyısında bulunan ve tarihsel süreç içerisinde bağımsızlık mücadelesi veren Hong Kong, önemli bir ticaret akış merkezi haline gelmiştir.Sonuç olarak Hong Kong sineması tarihi akış içerisinde yaşanan bu mücadeleci süreçten etkilenmiş ve kendine has yapısı ile ortaya çıkmıştır.Ana akım işlere ve kalıplara karşı bir duruş olarak çıkan akım kendi özgün anlatım biçimini oluşturmuştur.

Önemli Yönetmenler:

Wong Kar-Wai
John Woo
Ann Hui
Tsui Hark

Önemli Filmler:

Days of Being Wild-Wong Kar-Wai
Boat People- Ann Hui
A Better Tomorrow- John Woo
The Butterfly Murders-Tsui Hark

Yeni Meksika Sineması

Amerika ve Avrupa yapımı filmleri ilham kaynağı olarak kullanan Yeni Meksika Sineması, 1990’lı yılların başında başlamıştır.Aynı zamanda günümüzde etkisi süren akımlardandır.Filmlerin odak noktasına kişilerin ifadelerinin yerleştirildiği bu akım ile Meksika film endüstrisi gün geçtikçe daha da büyümüş başarılı yapımlara imza atmıştır.

Önemli Yönetmenler:

Alejandro Gonzalez Inarritu
Alfonso Cuaron
Carlos Reygadas
Guillermo del Toro

Önemli Filmler:

Danzon-Maria Novaro
The Devil’s Backbone-Guillermo del Toro
Amores Perros-Alejandro Gonzalez Inarritu
Battle in Heaven-Carlos Reygadas
Y Tu Mama Tambien -Alfonso Cuaron
Biutiful -Alejandro Gonzalez Inarritu
Japan -Carlos Reygadas

Güney Kore Yeni Dalgası

Kendine has kültürleri ile çevirili filmleri, karanlık ve sınırları zorlayan anlatım tarzları ile Güney Kore sineması ”Yeni Dalga” olarak ifade edilen dönem ile yükselişe geçmiştir.Aynı zamanda özgün hikaye konularının yanı sıra filmleri şiddet ve korku öğelerini de barındırmaktadır. Sonuç olarak geçirdiği değişim ”Oldboy” gibi katharsis yaşatan filmlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır.

Önemli Yönetmenler :

Park Chan-wook
Ki-duk Kim
Kim Jee-Woon
Bong Joon-ho

Önemli Filmler:

Oldboy-Park Chan-wook
Mother-Bong Joon-ho
A Tale of Two Sisters-Kim Jee-woon
Memories of Murder- Bong Joon-ho
Pieta-Ki-duk Kim
Secret Sunshine -Lee Chang-dong
Samaritan GirlKi-duk Kim

Japon Yeni Dalgası

Daha gerçekçi ve cesur filmleri ile canlanmaya başlayan Japon sineması, pek çok normu yıkarak tartışmalı temaları işlemişlerdir. En önemlisi yalnızca ailelerin izleyebileceği filmler yapmayı bırakarak cesur gerilim filmlerine yönelmişlerdir.

Önemli Yönetmenler:

Nagisa Oshima
Seijun Suzuki
Shohei Imamura
Hiroshi Teshigahara
Masahiro Shinoda

Önemli Filmler:

Tokyo Drifter-Sijun Suzuki
Branded to Kill-Seijun Suzuki
Intentions Of Murder- Shohei Imamura
The Face of Another-Hiroshi Teshigahara
Japanese Summer: Double Suicide-Nagisa Oshima
Double Suicide-Masahiro Shinoda

Sinema akımları nelerdir?

Paralel Sinema(Hindistan)

Günümüzde oldukça önemli bir film endüstrisi olan Hint sineması, kendine özgü stil ve anlayışları ile dünya sinemasında aktif bir rol oynamaktadır.Özetlemek gerekirse Hint sinemasında gözlemlenen gerçeklikten uzaklık, gösterişli ve şaşalı dans sahneleri, romantik ifade biçimlerinin yerine; natural bir anlayış ile sosyal gerçeklikleri bütünleştirerek ortaya çıkan filmler yapmayı hedeflemişlerdir.Diğer sinema akımlarında da aktif bir biçimde gözlemlenen gerçeğe yönelim bu akımda da mevcuttur.

Önemli Yönetmenler:

Satyajit Ray
Ritwik Ghatak
Mrinal Sen

Önemli Filmler:

Aparajito-Satyajit Ray
The Rat Trap-Andoor Gospalekrishnan
Parama-Aparna Sen
Ajantrik-Ritwik Ghatak
Akaler Sandhane-Mrinal Sen
Do Bigha Zamin-Bimal Roy
Do Aanken Barah-V. Shantaram

İran Yeni Dalgası

Kendine ait anlatım biçimleri ile farklı bir atmosfere sahip olan İran sineması uzun dönem katı sansür altındaydı.Ülkenin uyguladığı katı sansür nedeniyle uzun süre bu faktör gözetilerek filmler yapılmıştır. Siyasi meseleler, seks ve çıplaklık ilk hareketlenme ile kullanılmış olsa da oldukça ağır kurgudan sonra yayınlanmıştır.Sinema dili ve estetiği ile diğer yapımlardan ayrılan İran sineması günlük hayatın akışı içerisindeki sıradanlığı, hayatın ince detaylarını sinema perdesine taşımıştır.

Önemli Yönetmenler:

Önemli Yönetmenler:
Jafar Panahi
Abbas Kiarostami
Mohsen Makhmalba

Önemli Filmler:

The Cow- Daryush Mehrjui
Offsides-Jafar Panahi
Ten-Abbas Kiarostami
Close up- Abbas Kiarostami
A Moment of Innocence-Mohsen Makhmalbaf
A Separation-Asghar Farhadi
This Is not a Film” -Jafar Panahi and Mojitaba Mirtahmasb

 Yeni Alman Sineması

1962 yılında bir grup gencin Oberhausen Manifestosu’nu imzalaması ile temelleri atılmıştır. Yeni Alman sinemasının başlangıcı bu manifestodur.Aynı kalıp ve anlatım biçimlerinden sıkılan yönetmenler yaratıcı çalışmalara imza atmışlardır.Özetlemek gerekirse bu manifestoda yönetmenler, auteur sinema anlayışını gözeticeklerini, filmlerin derinliksiz perspektiflerinden sıyrılacaklarından bahsederler.Aynı zamanda sinemaya entelektüel yenilikler getireceklerini ifade ederler.

Önemli Yönetmenler:

Rainer Werner Fassbinder
Werner Herzog
Wim Wenders
Volker Schlondorff

Önemli Filmler:

Paris, Texas-Wim Wenders
The Tin Drum-Volker Schlondorff
Ali: Fear Eats the Soul-Rainer Werner Fassbinder
Stroszek-Werner Herzog


Sinema akımları nelerdir?

Tayvan Yeni Dalgası

Romantik melodramlar ve kung-fu aksiyon filmleri ile dolu olan Tayvan sineması, 1980’li yıllardan itibaren yeni bir harekete ev sahipliği yapmıştır.80’li ve 90’lı yıllarda parlak bir döneme geçiş yapan Tayvan sineması gerçek ve sosyal meselelere yönlenmiş, önemli sorunları farklı perspektiflerden ele almıştır. Sonuç olarak başarılı bir dönüşüm geçirmiştir.

Önemli Yönetmenler:

Ang Lee
Edward Yang
Hou Hsiao-Hsien
Tsai Ming-Liang

Önemli Filmler:

Three Times-Hou Hsio-Hsien
Vive L’amour-Tsai Ming-Liang
Taipei hikayesi-Edward Yang
Eternal Summer-Leste Chen
Prince of Tears” -Yofan
Yi Yi-Edward Yang
Pushing Hands- Ang Lee

İngiliz Yeni Dalgası

Güçlü bir film endüstrisine sahip olan Birleşik Krallık yeni bir hareket ile sinema dünyasına önemli filmler kazandırmıştır.Özetlemek gerekirse, Fransız yeni dalgasının etkisi altında olan hareket, işçi sınıfının ön plana çıktığı, toplumsal yaşayışın ve zorlukların aktarıldığı filmler yapılmasını sağlamıştır. Ek olarak diğer akımların etkisinde olsa da tematik olarak önemli bir yeri vardır.

Önemli Yönetmenler:

Ken Loach
Tony Richardson
Lindsay Anderson
Richard Lester
Karel Reisz

Önemli Filmler:

The Loneliness of the Long Distance Runner-Tony Richardson
This Sporting life-Lindsay Anderson
if….-Lindsay Anderson
Kes-Ken Loach
A Hard Day’s Night-Richard Lester
Saturday Night and Sunday Morning-Karel Reisz
The L-Shaped Room-Bryan Forbes
Tom Jones-Tony Richardson

Yeni Fransız Aşırılığı

En uç görseller ve hikayeler ile karşımıza çıkan Yeni Fransız Aşırılığı…Kimilerinin sevdiği kimilerinin de eleştirdiği bir akım olarak varlığını sürdürmüştür.Bu akım etrafında şekillenen filmlerde şiddet ve cinsellik gibi kavramlar cesur sahnelerle ele alınmıştır.En önemlisi kışkırtıcı ve sarsıcı görselleri kullanmayı tercih eden yönetmenler pek çok materyali metafor olarak kullanmış özünde sosyal göndermeleri ve politik meseleleri barındırmıştır. Adından da anlaşılacağı üzere akımı özetleyen kelime; aşırılıktır.

Önemli Yönetmenler:

Gaspar Noe
Xavier Gens
Pascal Laugier

Önemli Filmler:

High Tension-Alexandre Aja
Martyrs- Pascal Laugier
Baise-Moi-Virginie Despentes and Coralie Trinh Thi
Frontier(s)-Xavier Gens
Pola X-Leos Carax
Trouble Every Day-Claire Denis

Romanya Yeni Dalgası

Baskıcı rejim nedeniyle Romanya’da ulusal sinema uzun yıllar boyunca yeterli desteği görememiş ve engellenmiştir. Sonuç olarak Romanya sineması tarihsel süreç içerisinde kesintiye uğramıştır. Romanya Yeni Dalgası ile birlikte yönetmenler sansür için endişe duymadan yaratıcı filmlere imza atmışlardır. Böylece minimalist tarzda çekilmiş gerçekçi hikayeleri ele almışlardır. Bununla birlikte diyalogların güçlü kurulması ve mekan seçiminde sadelik akımın öne çıkan özelliklerindendir.

Önemli Yönetmenler:

Cornellu Porumboiu
Cristian Mungiu
Cristi Pulu

Önemli Filmler:

12:08 East of Bucharest-Cornellu Porumboiu
The Death of Mr. Lazarescu-Cristi Pulu
Tales from the Golden Age- Cristian Mungiu
4 Months, 3 Weeks and 2 Days-Cristian Mungiu
California Dreamin-Cristian Nemescu
Child’s Pose-Calin Peter Netzer