Skip to content
  • https://www.youtube.com/c/SanatsalHareketler
  • https://www.instagram.com/sanatsaalhareketler/?hl=en

Sanatsal Hareketler

  • anasayfa
  • zemin
  • film & dizi
  • edebiyat
  • felsefe
  • sanat
  • müzik
  • dijital kültür
  • tiyatro
  • deneysel
YouTube
  • Home
  • Felsefe
  • Yabancılaşma ve Ruh

Yabancılaşma ve Ruh

Yazar: Büşra Birel

Yabancılaşma, bireyin kendi benliğine olan uzaklığıdır. Yabancılıkta en çok bireyin duygularına olan uzaklığıdır. İlişkilerimizde bu durum daha görünür haldedir. Çünkü değişken duyguları somut bir şekilde görülür.

Öznenin nesne ya da bilinç ile şeyler arasındaki ilişkinin bozulması öznenin ötekileşmesidir. Ötekileşen bilinç zihnindeki görsel imajını kaybeder. Yabancılaşma kavramının varlığını 18. yüzyıldan bu yana hala görebilmekteyiz. Kavramın manası Latincede “alienus”tan türemiş olan alienare kelimesinden gelir. Alienus kelimesi ise ruh hastası manasına gelir (Akyıldız,1998).

Yabancılaşma bireysel psikolojik bir durumdur. (Akyıldız,1998) Ruh ve zihin bir zıtlaşma yaşadığı durumda birey kendine yabancılaşır ve ruh, deformasyona uğrar. Modern çağın karmaşasında insan, yalnızca toplumdan değil kendinden de uzaklaşmıştır. Kendinle bağ kuramadığı gibi birtakım maskelerle kendini izole eder veya toplumda farklı bir kimlik yaratabilme umuduyla tutunma çabasına girer.

Çevresine gösterdiği maskeyi, kendine gösterirse içsel dengesini kaybeder. Yaşantısındaki dengeyi bulamadığı takdirde, kendine göstermediği yüzüyle karşılaşır. Bireyin, kendisiyle baş başa kaldığı anlardan biri de aynanın karşısında yüzüne odaklandığı andır. Aynaya baktığında bulunan yüz anatomisinin aslında kendisine yabancı olmasıyla ilk defa karşı karşıya gelmesidir. İlk yüzleşmedir. İlk sorgulamalar, ilk hesaplaşma gerçekleşir.

Birey, kendine söyleyemediklerinle yüzleşir ve bunları net bir biçimde görür. Bu anatomik görüntü, çeşitli duyguları kendisinde hissettirdiklerinle gerçekçi şekilde yüzleştirir. Çünkü birey kendinle baş başa kalmıştır. Yansımada oluşan görsellik ruhunun ifadesidir. Ruhu poz vermiştir. Ruhun özüdür. Ancak bireyin kendisini gördüğü ve aynanın aktardıkları farklıdır. Ruh, kendini görmek istediği gibi görmektedir. Ayna ise görmek istenene kılavuzluk yapar. Birey, zihninde ürettiklerinle kendini anlamlandırmaya çalışır. Bu durumda görmek istediği gibi görür. Ayna ise gerçekleri hakikatiyle apaçık yansıtır. Bir diğer deyişle sanatçı da aynı işlevselliği kullanır. Görmek istediğini görür ve anlamlandırır. Ayna ise görüntüyü salt bir biçimde verir.

Ancak sanatçı kendi ruhunun ihtiyaçlarını da karşılama arzusundadır. Sanatçı gördüklerini bazen filtreleme yapmaz olduğu gibi de gösterebilir. Bu durumda insan gördüğünü anlamlandıran bir yolculuğa çıkarken ruhu bambaşka hissedebilir. İnsan sürekli gözlemleyen, gözlenen bir varlıktır. Kendinle, geçmişinle, toplumla ve gelecekle hesaplaşan haldedir.  Hesaplaşan ruh hastalanmaya başlar. Çünkü orada artık özne yoktur. Kendisini göremez. Olmak istediğini görmeye başlar. Ruh, kıyaslama halindedir. Bu durum onun maskelerini takmasına yol açar.  Göründüğü gibi değildir. Bu durumu sanatçıda vizyonuna alır.  Sadece gördüklerini çizmekle yetinmez. Göremediklerine eklemeler yapabilir. İroni ve mizahi yorumlamalar onun sanatının maskesi haline gelir. Buna en yakın Türk sanatçı Mehmet Güleryüz’dür.

Figürleri deformasyona uğramış birden fazla deseni, heykelleri vardır.  Figürlerindeki maskeler,  yüzdeki gerilimler sahicidir. Ruhtaki yabancılaşmayı ironik bir biçimde aktarmayı seçmiştir. İçsel sesin yansımasını görünür hale getirmiştir.

Kaynakça

Akyıldız H.(1998) Bireysel ve toplumsal boyutlarıyla yabancnılaşma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi S3 (Güz)s.163-176

Tags: felsefe Sanat

Post navigation

Previous King Crimson ve Epitaph: Çöküşün Eşiğindeki İnsanlık
Next Modern İlişkilerin Anatomisi: Çılgın Zamanlarda Yaşamak Bize Düştü

Trending

Christian Boltanski: Bir İnsanın Bütün Hayatı Birkaç Kutunun İçine Sığabilir mi? Long wall sculpture made of blue-gray slate tiles arranged in a grid, with small black bird figures perched along the top edge. 1

Christian Boltanski: Bir İnsanın Bütün Hayatı Birkaç Kutunun İçine Sığabilir mi?

Halil Cibran’dan Hayata Dair 7 Öğreti Old paperback edition of Halil Cibran's 'Ermiş' resting on a sunlit, worn table beside a coffee cup and delicate white blossoms. 2

Halil Cibran’dan Hayata Dair 7 Öğreti

Gösterişçi Tüketim: Bazı İnsanlar Neden Daha Pahalı Olduğu İçin Bir Şeyi Daha Çok İster? Person sits cross‑legged in a doorway of a dim room, reading near tall bookshelves and a bright window with curtains. 3

Gösterişçi Tüketim: Bazı İnsanlar Neden Daha Pahalı Olduğu İçin Bir Şeyi Daha Çok İster?

Kimsenin Hatırlamadığı Bir Dünyada İyi İnsan Olmak Mümkün mü? Green hardcover book with a psychedelic concentric circle design stands upright on a wooden desk, flanked by a warm desk lamp and a mug of tea. 4

Kimsenin Hatırlamadığı Bir Dünyada İyi İnsan Olmak Mümkün mü?

Sencer Gülün, Dört Farklı Eser Serisiyle Guga Contemporary’de Abstract orange painting with two distorted figures; left figure raises an arm in a chaotic gesture, right figure sits with a bowed head. 5

Sencer Gülün, Dört Farklı Eser Serisiyle Guga Contemporary’de

Tepki Abstract grayscale photo with curved white light trails and motion blur across a dark background. 6

Tepki

İlgili İçerikler

Christian Boltanski: Bir İnsanın Bütün Hayatı Birkaç Kutunun İçine Sığabilir mi? Long wall sculpture made of blue-gray slate tiles arranged in a grid, with small black bird figures perched along the top edge.

Christian Boltanski: Bir İnsanın Bütün Hayatı Birkaç Kutunun İçine Sığabilir mi?

Halil Cibran’dan Hayata Dair 7 Öğreti Old paperback edition of Halil Cibran's 'Ermiş' resting on a sunlit, worn table beside a coffee cup and delicate white blossoms.

Halil Cibran’dan Hayata Dair 7 Öğreti

Gösterişçi Tüketim: Bazı İnsanlar Neden Daha Pahalı Olduğu İçin Bir Şeyi Daha Çok İster? Person sits cross‑legged in a doorway of a dim room, reading near tall bookshelves and a bright window with curtains.

Gösterişçi Tüketim: Bazı İnsanlar Neden Daha Pahalı Olduğu İçin Bir Şeyi Daha Çok İster?

Kimsenin Hatırlamadığı Bir Dünyada İyi İnsan Olmak Mümkün mü? Green hardcover book with a psychedelic concentric circle design stands upright on a wooden desk, flanked by a warm desk lamp and a mug of tea.

Kimsenin Hatırlamadığı Bir Dünyada İyi İnsan Olmak Mümkün mü?

Sencer Gülün, Dört Farklı Eser Serisiyle Guga Contemporary’de Abstract orange painting with two distorted figures; left figure raises an arm in a chaotic gesture, right figure sits with a bowed head.

Sencer Gülün, Dört Farklı Eser Serisiyle Guga Contemporary’de

Anne Carson: Antik Yunan’dan Modern Edebiyata Black-and-white portrait of a serious older woman in a suit, looking straight ahead.

Anne Carson: Antik Yunan’dan Modern Edebiyata

Christian Boltanski: Bir İnsanın Bütün Hayatı Birkaç Kutunun İçine Sığabilir mi? Long wall sculpture made of blue-gray slate tiles arranged in a grid, with small black bird figures perched along the top edge. 1

Christian Boltanski: Bir İnsanın Bütün Hayatı Birkaç Kutunun İçine Sığabilir mi?

Halil Cibran’dan Hayata Dair 7 Öğreti Old paperback edition of Halil Cibran's 'Ermiş' resting on a sunlit, worn table beside a coffee cup and delicate white blossoms. 2

Halil Cibran’dan Hayata Dair 7 Öğreti

Gösterişçi Tüketim: Bazı İnsanlar Neden Daha Pahalı Olduğu İçin Bir Şeyi Daha Çok İster? Person sits cross‑legged in a doorway of a dim room, reading near tall bookshelves and a bright window with curtains. 3

Gösterişçi Tüketim: Bazı İnsanlar Neden Daha Pahalı Olduğu İçin Bir Şeyi Daha Çok İster?

Kimsenin Hatırlamadığı Bir Dünyada İyi İnsan Olmak Mümkün mü? Green hardcover book with a psychedelic concentric circle design stands upright on a wooden desk, flanked by a warm desk lamp and a mug of tea. 4

Kimsenin Hatırlamadığı Bir Dünyada İyi İnsan Olmak Mümkün mü?

Sencer Gülün, Dört Farklı Eser Serisiyle Guga Contemporary’de Abstract orange painting with two distorted figures; left figure raises an arm in a chaotic gesture, right figure sits with a bowed head. 5

Sencer Gülün, Dört Farklı Eser Serisiyle Guga Contemporary’de

Tepki Abstract grayscale photo with curved white light trails and motion blur across a dark background. 6

Tepki

Anne Carson: Antik Yunan’dan Modern Edebiyata Black-and-white portrait of a serious older woman in a suit, looking straight ahead. 7

Anne Carson: Antik Yunan’dan Modern Edebiyata

Haber bülteni

Son Yazılar

  • Christian Boltanski: Bir İnsanın Bütün Hayatı Birkaç Kutunun İçine Sığabilir mi?
  • Halil Cibran’dan Hayata Dair 7 Öğreti
  • Gösterişçi Tüketim: Bazı İnsanlar Neden Daha Pahalı Olduğu İçin Bir Şeyi Daha Çok İster?
  • Kimsenin Hatırlamadığı Bir Dünyada İyi İnsan Olmak Mümkün mü?
  • Sencer Gülün, Dört Farklı Eser Serisiyle Guga Contemporary’de

Öneriler

Christian Boltanski: Bir İnsanın Bütün Hayatı Birkaç Kutunun İçine Sığabilir mi? Long wall sculpture made of blue-gray slate tiles arranged in a grid, with small black bird figures perched along the top edge.

Christian Boltanski: Bir İnsanın Bütün Hayatı Birkaç Kutunun İçine Sığabilir mi?

Halil Cibran’dan Hayata Dair 7 Öğreti Old paperback edition of Halil Cibran's 'Ermiş' resting on a sunlit, worn table beside a coffee cup and delicate white blossoms.

Halil Cibran’dan Hayata Dair 7 Öğreti

Gösterişçi Tüketim: Bazı İnsanlar Neden Daha Pahalı Olduğu İçin Bir Şeyi Daha Çok İster? Person sits cross‑legged in a doorway of a dim room, reading near tall bookshelves and a bright window with curtains.

Gösterişçi Tüketim: Bazı İnsanlar Neden Daha Pahalı Olduğu İçin Bir Şeyi Daha Çok İster?

Kimsenin Hatırlamadığı Bir Dünyada İyi İnsan Olmak Mümkün mü? Green hardcover book with a psychedelic concentric circle design stands upright on a wooden desk, flanked by a warm desk lamp and a mug of tea.

Kimsenin Hatırlamadığı Bir Dünyada İyi İnsan Olmak Mümkün mü?

  • Kullanıcı Sözleşmesi
  • Bize Ulaşın

©SanatsalHareketler2026